Mười truyện cười anh chị em dưới đây là những cuộc chiến nhỏ quen thuộc trong mọi nhà có từ hai con trở lên: chia bánh sao cho công bằng, ai được ngồi ghế trước, ai mách mẹ trước, ai giữ bí mật của ai. Truyện tự viết, sạch, kể bằng giọng của chính những đứa trẻ trong nhà, và cuối truyện nào cũng có một chút thương nhau.
Anh chị em ruột là những người cãi nhau nhiều nhất và bênh nhau nhanh nhất. Hai điều đó tồn tại cùng lúc, và chính sự trái ngược ấy làm nên tiếng cười. Sau phần truyện là ghi chú về cơ chế "leo thang rồi lật ngược" trong truyện anh chị em, cùng gợi ý dùng truyện để hoá giải một trận cãi nhau thật giữa các con.
Chuyện chia phần: công bằng tuyệt đối
1. Chia bánh bằng thước kẻ
Mẹ dạy hai anh em một luật chia bánh: "Người cắt thì người kia được chọn trước." Anh trai mười hai tuổi quyết không để thiệt. Anh lấy thước kẻ, đo đường kính chiếc bánh, đánh dấu bằng tăm, cắt từng li.
Hai mươi phút sau, hai miếng bánh bằng nhau đến mức em gái nhìn mãi không biết chọn miếng nào. Em gái đứng trước đĩa bánh, cân nhắc thêm mười phút nữa. Kem trên bánh bắt đầu chảy. Cuối cùng mẹ phải tuyên bố: "Ai ăn trước thì được thêm một thìa kem." Hai anh em cầm thìa xúc ngay, chẳng ai còn nhớ miếng nào to hơn.
2. Hô ghế trước
Nhà có luật: ai hô "ghế trước" đầu tiên thì được ngồi cạnh bố khi đi xe. Em gái khôn ngoan hô từ tối hôm trước, lúc đi ngủ. Anh trai không chịu thua: "Anh hô từ tuần trước rồi, lúc em đang ngủ trưa."
Em gái cãi: "Thế em hô từ năm ngoái." Anh trai: "Anh hô từ lúc em chưa sinh ra." Sáng hôm sau, hai đứa chạy ra xe thì thấy mẹ đã ngồi sẵn ở ghế trước, thắt dây an toàn: "Mẹ hô từ lúc sinh ra cả hai đứa." Hai anh em lặng lẽ leo ra ghế sau, ngồi cạnh nhau, rồi chơi trò đếm xe màu đỏ cả quãng đường.
3. Miếng gà cuối cùng
Bữa tối, trên đĩa còn đúng một miếng gà rán. Anh cả nhường em thứ hai. Em thứ hai nhường em út. Em út nhường bố. Bố nhường mẹ. Mẹ đẩy đĩa về phía anh cả. Vòng nhường lặp lại lần thứ hai, lần thứ ba.
Trong lúc cả nhà còn đang lịch sự từ chối, con mèo nhảy lên ghế, ngoạm miếng gà và chạy biến. Cả nhà ngồi im một giây, rồi cười đến chảy nước mắt. Từ đó nhà có luật mới: miếng cuối cùng được chia làm năm, mỗi người một mẩu, và con mèo bị nhốt ngoài bếp trong bữa ăn.
Chuyện mách lẻo và giữ bí mật
4. Phí giữ bí mật
Em trai thấy anh làm vỡ bình hoa của bố, liền ra điều kiện: "Anh rửa bát thay em một tuần thì em không nói." Anh đành chịu. Hai hôm sau, em trai lỡ tay làm rơi điện thoại của bố, màn hình xước một đường. Anh trai thấy hết.
Thế là em trai cũng phải rửa bát thay anh một tuần. Hai anh em đổi lượt cho nhau, cuối cùng chẳng ai thoát được bát nào. Cuối tuần, cả hai quyết định thú nhận cùng lúc. Bố nghe xong, nói: "Bình hoa bố biết rồi. Điện thoại bố cũng biết rồi. Chỉ có một chuyện bố chưa biết: tại sao tuần này hai đứa tranh nhau rửa bát."
5. Mách chéo
Chị gái mách mẹ rằng em trai chưa làm bài. Em trai mách bố rằng chị gái thức khuya xem phim. Bố mẹ trao đổi với nhau, rồi ra một hình phạt chung: hai chị em cùng dọn phòng kho trong một buổi chiều.
Lúc đầu hai đứa không nói với nhau câu nào. Rồi em trai tìm thấy bộ đồ chơi cũ, chị gái tìm thấy cuốn album ảnh hồi bé. Đến tối, bố mẹ vào kiểm tra thì thấy phòng kho vẫn bừa, còn hai chị em ngồi giữa đống đồ cũ, cười ngặt nghẽo trước tấm ảnh em trai mặc váy công chúa của chị năm ba tuổi. Không ai nhớ ban đầu mình mách nhau chuyện gì.
6. Tổng đài viên bất đắc dĩ
Hai anh em đi làm ở hai thành phố, ngại gọi cho nhau. Anh gọi cho mẹ: "Mẹ ơi, dạo này em nó có khoẻ không?" Một tiếng sau, em gọi cho mẹ: "Mẹ ơi, anh con dạo này có bận không?" Mẹ trả lời cả hai, ngày nào cũng thế.
Đến tuần thứ ba, mẹ lập một nhóm chat ba người, nhắn một dòng: "Hai đứa hỏi nhau trực tiếp nhé." Rồi mẹ bấm rời nhóm. Trong nhóm còn lại hai anh em, im lặng mười phút. Rồi em nhắn: "Anh khoẻ không?" Anh trả lời: "Khoẻ. Em ăn cơm chưa?" Từ đó mẹ được nghỉ việc tổng đài, nhưng thỉnh thoảng vẫn được hai đứa gọi cùng lúc để kể về nhau.
Chuyện thứ tự trong nhà: anh cả, con giữa, em út
7. Bố mẹ đã tập trên anh chị
Anh chị lớn hay than: "Hồi bọn anh, bố mẹ nghiêm lắm. Chín giờ phải đi ngủ, không được xem ti vi buổi tối, điểm kém là bị phạt." Em út mười tuổi ngồi ăn kem, xem phim đến mười giờ, nghe xong rất bình thản.
Em út đáp: "Thì bố mẹ tập làm bố mẹ trên anh chị trước. Đến lượt em là bố mẹ quen tay rồi." Anh chị nhìn nhau, không cãi được. Bố mẹ ngồi bên cạnh, cũng không cãi được. Em út ăn nốt que kem, rồi nói thêm: "Cảm ơn anh chị đã chịu khó làm bản thử nghiệm."
8. Áo của chị, giày của em
Em gái mượn áo khoác của chị đi chơi mà không hỏi. Chị phát hiện ra qua một tấm ảnh bạn của em đăng lên mạng. Chị không nói gì. Tuần sau, chị đi đám cưới bạn, lặng lẽ mang đôi giày mới của em.
Em phát hiện ra qua ảnh cưới. Hai chị em đứng nhìn nhau trong phòng, mỗi người cầm một chiếc điện thoại làm bằng chứng. Im lặng mười giây. Rồi chị nói: "Áo đó em mặc đẹp hơn chị." Em nói: "Giày đó chị đi hợp hơn em." Từ hôm ấy hai tủ đồ gộp làm một, chỉ cần nhắn trước một câu.
9. Bộ sưu tập ảnh xấu
Từ bé, chị gái có thói quen chụp em trai lúc ngủ há miệng, lúc khóc mếu, lúc ăn dính đầy mặt. Em trai cũng không chịu thua, lén chụp lại chị lúc đắp mặt nạ, lúc hát một mình trong nhà tắm. Hai mươi năm, mỗi người có một thư mục đầy ảnh của người kia.
Đến đám cưới chị, em trai xin được chiếu một đoạn phim ngắn. Cả hội trường cười nghiêng ngả trước loạt ảnh xấu nhất của cô dâu. Chị gái ngồi trên sân khấu, cười đến chảy nước mắt, rồi cầm micro nói: "Cảm ơn em. Đến đám cưới em, chị cũng đã chuẩn bị xong rồi." Em trai đứng hình, khách vỗ tay rần rần.
10. Giảng bài cho em
Em gái lớp năm nhờ anh trai lớp chín giảng một bài toán. Anh tự tin giảng một tiếng, vẽ sơ đồ, đưa ba cách giải. Đến cuối giờ, em gái gật đầu: "Em hiểu rồi."
Anh trai nhìn lại tờ giấy chi chít, nhíu mày: "Ơ, giờ anh lại không hiểu nữa." Em gái cầm bút, giải lại bài theo cách đơn giản nhất cho anh xem. Mẹ đi qua, thấy em gái đang giảng bài cho anh trai, chỉ biết đứng cười ở cửa.
Cơ chế gây cười trong truyện anh chị em
Leo thang từng nấc. Truyện "Hô ghế trước" là ví dụ rõ nhất: từ tối hôm trước, lên tuần trước, lên năm ngoái, lên lúc chưa sinh ra. Mỗi nấc leo cao hơn một chút, người nghe đoán được hướng đi nhưng không đoán được điểm dừng. Đến khi mẹ xuất hiện ở ghế trước, cú lật vừa bất ngờ vừa hợp lý.
Đối xứng hoàn hảo. Phí giữ bí mật, áo của chị giày của em, ảnh xấu đổi ảnh xấu: hai bên làm đúng một việc với nhau. Người nghe thích sự cân bằng này vì nó công bằng, đúng như điều mà mọi đứa trẻ trong nhà luôn đòi hỏi.
Người lớn xuất hiện ở câu cuối. Bố mẹ trong truyện anh chị em thường đứng ngoài, rồi bước vào đúng lúc để nói câu kết. Câu của bố trong truyện bình hoa hay hành động của mẹ khi rời nhóm chat đóng vai trọng tài, đồng thời cho thấy bố mẹ hiểu con hơn con tưởng.
Giận nhau thành thương nhau. Hầu hết các truyện kết bằng một khoảnh khắc hai anh em ở cùng một phe: cùng cười trước tấm ảnh cũ, cùng ngồi ghế sau đếm xe đỏ. Đó là điểm khiến người nghe vừa cười vừa thấy ấm, và cũng là lý do những truyện này hợp để kể khi các con đang giận nhau thật.
Dùng truyện cười để hoá giải một trận cãi nhau giữa các con
Khi hai đứa trẻ vừa cãi nhau, giảng đạo lý thường không có tác dụng ngay. Một truyện cười đúng lúc có thể làm dịu không khí nhanh hơn. Cách làm đơn giản: đợi cơn giận lắng xuống một chút, rồi kể một truyện có tình huống gần giống. Nếu hai đứa vừa giành nhau đồ ăn, kể "Miếng gà cuối cùng". Nếu vừa mách nhau, kể "Mách chéo".
Điều quan trọng là không gọi tên con trong truyện và không kết bằng câu "đấy, thấy chưa". Để các con tự nhận ra mình trong nhân vật. Thường thì một đứa sẽ cười trước, đứa kia cố nhịn rồi cũng cười theo. Lúc ấy mới là lúc nói chuyện nghiêm túc, nếu vẫn cần.
Với anh chị em đã lớn, truyện như "Tổng đài viên bất đắc dĩ" có thể là cái cớ để nối lại liên lạc. Gửi truyện vào nhóm gia đình kèm một câu "giống nhà mình ghê" đôi khi mở được cuộc trò chuyện mà cả hai đã ngại bắt đầu.
Câu hỏi thường gặp
Truyện cười anh chị em hợp kể cho trẻ mấy tuổi?
Phần lớn truyện hợp với trẻ từ sáu tuổi trở lên, lúc các em đã có anh chị em và hiểu chuyện giành phần, mách nhau. Truyện ảnh xấu đám cưới hay tổng đài viên bất đắc dĩ hợp với tuổi teen và người lớn hơn, vì cần hiểu bối cảnh đi làm, lấy chồng.
Kể truyện anh chị em có làm trẻ con bắt chước giành nhau không?
Không đáng lo, vì các truyện đều kết bằng việc anh chị em làm lành hoặc cùng phe. Trẻ thường nhớ cái kết nhiều hơn phần giữa. Nếu lo, sau khi kể có thể hỏi con: theo con nhân vật nào làm đúng, nếu là con thì con chia bánh thế nào.
Có truyện cười nào cho con một không?
Có thể đổi anh chị em thành anh chị em họ hoặc bạn thân. Nhiều tình huống như chia bánh, hô ghế trước, mượn đồ không hỏi vẫn rất hợp. Con một cũng thường thích nghe truyện anh chị em vì tò mò về một kiểu gia đình khác của mình.
Làm sao để truyện về em út không thành chê anh chị bị thiệt?
Giữ giọng vui và cho anh chị một cách đáp lại duyên dáng, như truyện bản thử nghiệm kết bằng lời cảm ơn hài hước của em út. Tránh kể theo kiểu bố mẹ thiên vị thật, vì với nhiều người đó là nỗi buồn có thật chứ không phải chuyện để cười.
Truyện anh chị em có hợp kể ở đám cưới không?
Rất hợp nếu người kể là anh chị em ruột của cô dâu hoặc chú rể. Một truyện ngắn về thời thơ ấu, như chuyện giành ghế hay mượn đồ, làm khách cười và cho thấy tình thân. Nên chọn truyện không làm cô dâu chú rể ngượng quá mức trước đôi bên gia đình.