Truyện cười thi cử là truyện học đường được tìm nhiều nhất vào mỗi mùa kiểm tra, vì ai cũng cần một tiếng cười giữa những đêm ôn bài và buổi sáng hồi hộp trước phòng thi. Cái buồn cười nằm ở những chiến thuật ôn thi đầy sáng tạo và những câu nói rất thật sau giờ thi.
Dưới đây là mười lăm truyện ngắn tự viết theo trình tự một mùa thi: chuẩn bị ôn, đêm trước ngày thi, trong phòng thi, sau giờ thi, lúc chờ kết quả và những buổi tối cả nhà cùng ôn. Không có truyện nào cổ vũ quay cóp hay chê bạn học kém; tiếng cười đến từ sự cố gắng hơi lạc hướng mà ai cũng từng trải. Cuối bài có gợi ý kể truyện thế nào để giúp người nghe bớt căng.
Kế hoạch ôn thi đẹp như tranh
Mùa thi bắt đầu bằng một bản kế hoạch. Có bản kế hoạch quá đẹp nên tốn hết thời gian để làm ra nó.
1. Thời gian biểu năm màu
Còn hai tuần nữa thi học kỳ. Tí ngồi cả buổi tối kẻ một bản thời gian biểu ôn tập: mỗi môn một màu, mỗi ngày một ô, có cả ô nghỉ giải lao tô màu xanh lá.
Mẹ đi ngang qua khen: – Kế hoạch đẹp quá. Tối nay con ôn môn gì?
– Dạ, tối nay con làm kế hoạch ạ. Mai con bắt đầu ôn.
Tối hôm sau, Tí tô lại bản kế hoạch vì thấy màu môn hoá chưa đẹp.
2. Ôn tới mục lục
Sáng thứ hai, hai bạn gặp nhau ở cổng trường.
– Cậu ôn tới đâu rồi?
– Tớ ôn kỹ lắm, tới hết mục lục rồi.
– Rồi sao nữa?
– Rồi tớ biết sách có bao nhiêu bài, nên tớ bắt đầu lo.
3. Học tủ và cái tủ khác
Nam đoán đề sẽ ra bài số bảy nên học kỹ đúng bài đó, thuộc từng dòng. Vào phòng thi, đề ra bài số chín. Nam ngồi nhìn đề một lúc, rồi viết vào giấy nháp: "Bài học hôm nay: nhà có nhiều tủ, đừng chỉ mở một cái."
Kỳ sau, Nam học đủ cả mười hai bài.
Đêm trước ngày thi
Đêm trước ngày thi là lúc những phương pháp ôn tập lạ lùng nhất được đem ra thử.
4. Kiến thức thấm ngược
Lan nghe ai đó nói đặt sách dưới gối khi ngủ thì kiến thức sẽ tự thấm vào đầu. Đêm trước ngày thi sử, Lan kê ba quyển sách dưới gối.
Sáng dậy, mẹ hỏi: – Thấm chưa con?
– Dạ thấm rồi mẹ, nhưng thấm ngược. Giờ cái gối thuộc bài, còn con thì đau cổ.
5. Cà phê và con mèo
Huy pha một ly cà phê sữa để thức ôn bài. Uống xong, Huy tỉnh như sáo, ngồi dọn sạch bàn học, xếp lại tủ quần áo, lau cả cửa kính, rồi chơi với con mèo đến hai giờ sáng.
Sáng hôm sau Huy kể với bạn: – Cà phê công hiệu lắm. Cả nhà tớ sạch bong, con mèo cũng vui. Chỉ có bài là chưa ôn.
6. Đọc to cho nhớ
Tâm có thói quen đọc to để nhớ bài. Đêm trước ngày thi sinh, mười một giờ khuya Tâm vẫn đọc vang cả dãy nhà: "Quang hợp là quá trình cây xanh sử dụng năng lượng ánh sáng để tổng hợp chất hữu cơ..."
Sáng hôm sau, cô hàng xóm gặp mẹ Tâm ở đầu ngõ, chào bằng một câu: – Chị ơi, quang hợp là quá trình cây xanh sử dụng năng lượng ánh sáng, em thuộc rồi. Cháu thi tốt nhé.
Trong phòng thi
Phòng thi là nơi im lặng nhất trong trường, nên bất cứ chuyện nhỏ nào cũng thành chuyện lớn.
7. Bán thêm phút
Thầy giám thị nhìn đồng hồ, nói to: – Còn mười lăm phút!
Bin ngẩng lên, hỏi rất thật: – Thầy ơi, có bán thêm phút không ạ?
– Không bán, nhưng thầy tặng em một lời khuyên: đừng dùng phút nào để hỏi câu đó nữa.
8. Sáu cây bút của Na
Đi thi, Na mang theo sáu cây bút vì mẹ dặn phòng xa. Giữa giờ, bạn bàn trên hết mực, giơ tay. Rồi bạn bàn bên, rồi bạn bàn sau. Cuối giờ, sáu cây bút của Na nằm rải rác khắp phòng.
Thầy giám thị đi thu bài, nhìn quanh rồi bảo: – Phòng này nên trao giải cho mẹ của Na.
9. Quên luôn tên mình
Thi nói tiếng Anh, cô giám khảo mỉm cười hỏi câu đầu tiên: – What is your name?
Tuấn hồi hộp quá, mở miệng: – My name is... – rồi im lặng. Ba giây trôi qua.
Cô nhẹ nhàng: – Cô gợi ý nhé, tên em bắt đầu bằng chữ T.
– Dạ, Tuấn ạ! My name is Tuấn! – Tuấn thở phào, phần còn lại trả lời trôi chảy như đã tập.
Sau giờ thi và chờ kết quả
Hết giờ thi chưa phải là hết hồi hộp. Mấy truyện cuối diễn ra ở cổng trường và bữa cơm tối.
10. Một trong hai đứa đúng
– Câu năm cậu ra bao nhiêu?
– Bốn mươi hai.
– Tớ ra âm ba.
Hai đứa nhìn nhau một lúc. – Thôi, vậy chắc chắn có một đứa đúng... hoặc cả hai cùng sai. Đi ăn chè đã.
11. Đề dễ, câu hỏi khó
Mẹ đón con ở cổng trường: – Đề có dễ không con?
– Dạ, đề dễ mẹ ạ.
– Vậy con làm được hết chứ?
– Dạ không. Đề thì dễ, chỉ có câu hỏi là khó.
12. Thầy chấm kỹ
Ba ngày sau kỳ thi, bố hỏi: – Có kết quả chưa con?
– Dạ chưa bố. Thầy bảo đang chấm. Chắc thầy chấm bài con lâu vì bài con viết dài, có cả hình vẽ minh hoạ.
– Môn gì mà vẽ hình?
– Dạ, môn văn ạ. Con vẽ ở lề lúc nghĩ chưa ra ý.
Cả nhà cùng ôn thi
Mùa thi không chỉ của học trò. Cả nhà cùng hồi hộp, cùng đi nhón chân, và đôi khi cùng thuộc bài.
13. Bố hỏi bài sử
Bố cầm sách kiểm tra bài sử cho con: – Chiến thắng Ngọc Hồi – Đống Đa mùa xuân năm 1789 do ai chỉ huy?
– Dạ, vua Quang Trung ạ.
– Đúng!
– Bố có nhớ thật không hay bố nhìn sách?
– Bố nhìn sách. Nhưng bố nhớ là hồi xưa bố cũng trả lời câu này, và cũng nhìn sách của bạn ngồi bên. Thế nên con phải thuộc hơn bố.
14. Em gái học ké
Huy ôn bài sinh học bằng cách đọc to cho em gái lớp hai nghe, vì em ngồi chơi cạnh bàn. Đọc ba buổi tối liền.
Hôm thi xong, mẹ hỏi thử cả hai anh em: – Tế bào gồm những phần nào?
Em gái trả lời trước, rành rọt từng phần. Huy đứng nghe rồi bảo: – Đấy, con đọc kỹ thế nên em mới thuộc. Công của con một nửa.
15. Cả nhà nhón chân
Suốt tuần thi, cả nhà Lan đi nhón chân, nói thì thầm, tivi tắt, chuông cửa dán băng dính để Lan yên tĩnh học. Chiều hôm thi xong môn cuối, Lan về nhà hét to: "Xong rồi!"
Bố bật tivi, mẹ mở nhạc, em trai gỡ băng dính chuông cửa. Con mèo đang ngủ trên ghế giật mình nhảy lên tủ, nhìn cả nhà như thể không nhận ra ai — cả tuần nay nó tưởng nhà mình là thư viện.
Cười để bớt căng thẳng mùa thi
Mùa thi là khoảng thời gian học trò, phụ huynh và thầy cô đều căng. Một truyện cười đúng lúc không làm bài thi dễ hơn, nhưng giúp người nghe nhìn chuyện thi cử bằng con mắt nhẹ nhàng hơn: ai cũng từng lập kế hoạch rồi không làm theo, ai cũng từng hồi hộp quên cả tên mình. Nhận ra mình không phải người duy nhất như vậy đã là một sự an ủi.
Những truyện trên cố tình tránh hai thứ: không có cảnh quay cóp được tả như mưu mẹo đáng khen, và không có con số điểm cụ thể nào để so ai hơn ai. Tiếng cười đến từ sự cố gắng hơi lạc hướng — học mục lục, uống cà phê rồi lau nhà, đặt sách dưới gối — chứ không đến từ việc chê một bạn học kém.
Với học sinh đang ôn thi, có thể kể truyện "Thời gian biểu năm màu" như một lời nhắc khéo: kế hoạch đẹp không bằng bắt đầu ngay. Với phụ huynh, truyện "Đề dễ, câu hỏi khó" giúp hiểu vì sao con trả lời ậm ừ sau giờ thi, và vì sao không nên hỏi dồn ngay ở cổng trường.
Kể truyện thi cử cho ai, lúc nào
Trước kỳ thi một hai tuần. Lúc này kể truyện về kế hoạch ôn tập, học tủ là hợp nhất, vì người nghe còn thời gian để cười rồi điều chỉnh.
Sáng ngày thi. Chỉ nên kể một truyện thật ngắn, thật nhẹ như truyện sáu cây bút; tránh truyện quên bài, quên tên khiến người đang hồi hộp lo thêm.
Sau giờ thi. Truyện so đáp án, đề dễ câu hỏi khó hợp để kể trên đường về, giúp chuyển chủ đề sang chuyện khác thay vì dò bài.
Trong buổi họp phụ huynh trước mùa thi. Giáo viên có thể kể một truyện để mở lời, rồi nói về cách gia đình hỗ trợ con: ngủ đủ, ăn đúng bữa, không hỏi dồn kết quả.
Giọng kể. Truyện thi cử nên kể với giọng đồng cảm, như người từng trải; tránh giọng giễu cợt người đang ôn thi.
Trong buổi họp lớp cũ. Người đã đi làm nhiều năm vẫn nhớ như in một kỳ thi; kể truyện ôn tới mục lục rồi mời mỗi người kể một kỷ niệm phòng thi của mình là cả bàn rôm rả.
Câu hỏi thường gặp
Truyện cười thi cử có làm học sinh xem nhẹ việc ôn bài không?
Không, nếu chọn truyện đúng tinh thần. Các truyện ở đây cười sự cố gắng lạc hướng, và nhiều truyện kết bằng việc nhân vật rút kinh nghiệm, như Nam kỳ sau học đủ mười hai bài. Kể xong có thể hỏi người nghe nên làm gì thay vì kẻ thời gian biểu cả tối.
Có nên kể truyện cười cho con ngay trước giờ thi?
Một truyện rất ngắn và nhẹ có thể giúp con thả lỏng, nhưng tránh truyện về quên bài hay làm bài sai vì dễ gợi lo lắng. Tốt nhất là một câu đùa về chuyện ngoài bài thi, ví dụ sáu cây bút hay bữa sáng, rồi để con yên tĩnh vào phòng thi.
Vì sao trong bài không có truyện quay cóp?
Vì truyện quay cóp dễ vô tình biến gian lận thành mưu mẹo đáng nể, nhất là khi kể cho học sinh. Trang chọn hài sạch, kể được trước mặt thầy cô và phụ huynh. Có rất nhiều chuyện vui thật trong mùa thi mà không cần đến chủ đề gian lận.
Truyện cười nào hợp đăng lên nhóm lớp mùa thi?
Nên chọn truyện ngắn, không nhắc tên bạn nào, như truyện ôn tới mục lục hay đề dễ câu hỏi khó. Đăng một truyện kèm lời chúc cả lớp bình tĩnh làm bài là đủ. Tránh đăng truyện chê bài thi của ai hoặc so điểm, vì nhóm lớp có cả phụ huynh đọc.
Phụ huynh nên hỏi con thế nào sau giờ thi?
Thay vì hỏi ngay được mấy điểm hay làm được không, có thể hỏi con có mệt không, có muốn ăn gì không. Truyện đề dễ câu hỏi khó cho thấy con thường chưa muốn kể chi tiết. Đợi con thư thả rồi hỏi về câu thích nhất hoặc câu khó nhất sẽ nhận được câu trả lời thật hơn.
Giáo viên có thể dùng truyện thi cử trong giờ ôn tập không?
Có, đặc biệt là truyện học tủ hay thời gian biểu năm màu, vì chúng chứa bài học về cách ôn. Kể ở đầu tiết ôn rồi chuyển sang hướng dẫn cách chia thời gian, ôn đủ các phần. Học sinh nhớ lời khuyên lâu hơn khi nó đi kèm một câu chuyện vui.